Çikolata Kisti (Endometrioma) Tedavisi

Rahimin içini döşeyen endometrium adı verilen zar tabakasının yumurtalıklarda bulunması ve her adet döneminde kanayarak kistleşmesi sonucu oluşur. Kist içi çikolata kıvamında koyu kahverengi  bir sıvı ile doludur ve bu nedenle çikolata kisti de denir. Genelde etrafa yapışıklıklar gösterir. Hastalar doktora kısırlık, ağrılı adet görme, ilişki esnasında ağrı ve fazla miktarda adet görme şikayeti ile başvururlar.

Çikolata Kisti (Endometriyoma) Tanısı Nasıl Konur?
Endometrioma üreme çağında en sık karşılaşılan kanser olmayan over kistlerinden biridir. Tanı genellikle ultrason ile konur. Endometriomaların tipik ultrasonografik görüntüsü hiperokojenik, koyu ve yoğun içerikli  düzgün konturlu kist şeklindedir. Genellikle solid alanlar içermez. Ancak solid alanların izleniyor olması da endometrioma olasılığını kesin olarak ekarte ettirmez.Kanda tümör markırları olarak isimlendirilen ca 125, ca 199, CEA değerlerine bakmak ve değerlendirmek de gerekmektedir. Teşhis için şüpheli durumlarda dopler ultrasonografi de yardımcı olmaktadır.

Endometriomanın (Çikolata Kistinin) Tedavi Seçenekleri Nelerdir?

Endometriomaların altın standard tedavisi açık ameliyat veya  laparoskopi ile kistin  çıkartılmasıdır.Tartışmalı olan noktalar ise laparoskopi öncesinde ve veya sonrasında GnRH analog kullanımı ve laparoskopideki tedavi yöntemidir. Laparoskopi öncesinde kullanılan GnRH analoglarının endometriomaları küçülttüğüne veya cerrahiyi daha kolay hale getirdiğine dair kesin kanıt mevcut değildir ve tartışmalıdır.  Fakat bir çok merkez daha önce ilaç tedavisi vermeyi deneyebilmektedir.

Endometriyoma Kistinin  Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Endometriomaların ameliyat ile  tedavisinde kist kapsülü eksizyonu (çıkartılması), kist kapsülünün vaporizasyonu/koagülasyonu veya kistin boşaltılması(drenajı) yapılabilir. Tekrarlama  ve adezyon (yapışıklık) formasyonu yönünden bu teknikler kıyaslandığında eksizyon veya vaporizasyon/koagülasyonun drenaja oranla daha avantajlı olduğu ortaya çıkmaktadır. Sadece drenaj yapılan kadınlarda tekrarlama  oranları %70 lere kadar çıktığından bu yöntem tercih edilmemelidir .Kist drenajı ve kapsül kaogülasyonu yapılan hastalarda tekrarlama  oranlarının kistek çıkartılması  ile benzer ve gebelik oranının %40 civarında olduğu gösterilmiştir .Kistektominin drenaj ve koagulasyon ile randomize olarak karşılaştırıldığı bir çalışmada ise pelvik ağrı ve fertilite sonuçları yönünden kistektomi daha üstün olarak bulunmuştur.

Kist Ameliyatının Başarısı Ve Gebe Kalmaya Yardımı Nedir?

İnfertil, kısır çiftlerde endometriomaların ameliyatını takiben kendinden gebelik oluşum oranları %40-50 ler civarındadır. Fertilite prognozunu etkileyen en önemli faktörler ise kadının yaşı, infertilite süresi ve ek infertilite faktörlerinin varlığıdır. Kistektominin drenaj ve koagülasyon/lazer vaporisazyon ile karşılaştırılmasında postoperatif gebelik oranları açısından fark olmadığı gözlenmektedir. Kadının yaşı 37 nin üzerinde ve infertilite süresi 8 yıldan fazla ise kendiliğinden gebe kalma  oranları olumsuz olarak etkilenmektedir. Endometrioma ameliyatını takiben 12 ay içinde gebe kalamayan kadınlarda in-vitro fertilizasyon yani  tüp bebek  en uygun tedavi yöntemidir.